13 October 2026
Newidiodd graffeg amser real yr hyn y gall stiwdio fach ei wneud ar gyfer darlledu

Am y rhan fwyaf o hanes graffeg ddarlledu, roedd y rheol yn syml: po fwyaf y sioe, mwyaf yr adran graffeg. Roedd pob elfen wedi’i rendro ymlaen llaw, roedd pob newid yn golygu ail-rendro, ac roedd byw yn golygu set fach o dempledi roedd rhywun wedi’u hadeiladu wythnosau ynghynt. Doedd stiwdio o’n maint ni ddim yn mynd yn agos at y sioeau byw mawr, achos allen ni ddim eu staffio.
Mae’r rheol honno wedi mynd, a pheiriant gemau yw’r rheswm.
Pedair ffrwd, un hunaniaeth, un mis
Pan ofynnodd Streams+ ac M-SParc i ni am y brand a phob graffeg ar y sgrin ar gyfer yr Esteddfod, y twrnamaint esgemau cyntaf i’w gynnal yn gyfan gwbl yn Gymraeg, roedd y briff yn cynnwys sioe gynulleidfa fyw a phedair ffrwd annibynnol ar amserlen a fyddai wedi bod yn amhosib yr hen ffordd. Daeth Unreal Engine 5.4 allan yr un mis. Fe wnaethon ni adeiladu’r graffeg ynddo, fel bod popeth ar y sgrin yn rhedeg mewn amser real ac yn ymateb yn fyw. Sgoriau, enwau, amgylcheddau, trawsnewidiadau: doedd dim ohono wedi’i rendro ymlaen llaw, achos doedd dim rhaid.
Beth mae amser real yn ei newid go iawn
Cyflymder yw’r ennill amlwg. Yr un mwy yw bod y graffeg yn peidio â bod yn ased sefydlog ac yn dod yn system sy’n ymateb. Gall cyflwynydd newid y drefn redeg ac mae’r graffeg yn dilyn. Gellir ychwanegu noddwr ar y diwrnod. Gellir adlewyrchu symudiad camera mewn amgylchedd rhithwir wrth iddo ddigwydd. Mae’r gwaith yn symud o wneud lluniau i ddylunio’r rheolau mae’r lluniau’n eu dilyn, ac mae hwnnw’n waith y gall tîm bach ei wneud yn dda.
Y dal
Dyw amser real ddim yn maddau. Os yw graffeg yn torri ar yr awyr does dim ail-rendro i guddio y tu ôl iddo. Felly mae’n rhaid profi’r dyluniad fel y profir meddalwedd, gyda phob cyflwr, pob enw hir a phob iaith wedi’u hystyried cyn i neb fynd yn fyw. Mae’r ddisgyblaeth honno’n ein siwtio ni. Dyma’r un ddisgyblaeth sydd ei hangen ar ddylunio dwyieithog: penderfynu’r rheolau yn gyntaf, yna gadael i’r system redeg.
Pam mae hyn yn bwysig i Gymru
Cyrhaeddodd yr Esteddfod gynulleidfa iau a mwy amrywiol gan anrhydeddu ei threftadaeth, ac fe wnaeth hynny gyda stiwdio o Gymru yn gwneud y graffeg, nid un o Lundain. Mae offer amser real yn rhoi gwaith o safon darlledu o fewn cyrraedd timau na allen nhw fod wedi cynnig amdano bum mlynedd yn ôl. Mae hynny’n newid pwy sy’n cael gwneud y gwaith, ac rydyn ni’n meddwl mai dyma’r peth pwysicaf i ddigwydd i’n cornel ni o’r diwydiant mewn degawd.